Ticari uyuşmazlıklarda kaybedilen para genellikle davada değil, sözleşmenin kurulduğu anda kaybedilir. İyi yazılmış bir tedarik sözleşmesi tahsilat riskini baştan azaltır; kötü yazılmış olan ise haklı tarafı bile yıllarca mahkemede tutar. Tokat'ta ticaret avukatı arayan işletmelere hem uyuşmazlık çıktığında dava ve tahsilat takibi hem de öncesinde şirket yapılandırması ve sözleşme kurgusu konusunda destek veriyoruz.
Ticaret Hukuku Kapsamında Yürüttüğümüz İşler
- Şirket kuruluşu — limited ve anonim şirket kuruluşu, esas sözleşme hazırlanması
- Ortaklar arası uyuşmazlıklar — ortaklıktan çıkma ve çıkarma, genel kurul kararlarının iptali
- Pay devri ve hisse sözleşmeleri — pay devir sözleşmesi, hissedarlar sözleşmesi
- Şirket birleşme, devralma ve tür değişikliği işlemleri
- Ticari alacak takibi — cari hesap, fatura ve sözleşmeye dayalı alacaklar
- Kambiyo uyuşmazlıkları — çek, bono ve poliçeden doğan davalar
- Haksız rekabet — müşteri çalma, ticari sır ihlali, aldatıcı reklam
- Ticari sözleşme uyuşmazlıkları — tedarik, distribütörlük, franchise, bayilik
- Şirketler için ihtarname ve müzakere yönetimi
- Konkordato ve yeniden yapılandırma — alacaklı veya borçlu tarafında temsil
Ticari Uyuşmazlıkta Süreç Nasıl İşler?
1. Zorunlu arabuluculuk
Konusu bir miktar paranın ödenmesi olan ticari davalarda arabuluculuk dava şartıdır. Yani doğrudan dava açılamaz, önce arabulucuya başvurulur. Bu aşamayı ciddiye almak gerekir: ticari uyuşmazlıklarda tarafların ilişkisi genellikle devam ediyordur ve arabuluculuk, ilişkiyi bitirmeden çözüm üretmenin en pratik yoludur. Anlaşma tutanağı icra edilebilir nitelik taşır.
2. Dava aşaması
Ticari davalar ticaret mahkemesi sıfatıyla görevli mahkemede görülür. Ticari yargılamada belirleyici olan şey ticari defterlerdir: usulüne uygun tutulmuş defterler, sahibi lehine delil oluşturabilir. Bu nedenle dosyanın hazırlığında öncelikle muhasebe kayıtları, cari hesap mutabakatları ve faturaların tebliğ durumu incelenir.
3. Tahsilat
Kazanılan davanın değeri, tahsil edilebildiği kadardır. Bu nedenle dava açmadan önce karşı tarafın mal varlığını ve ödeme kabiliyetini değerlendiriyor, gerekiyorsa ihtiyati haciz talebiyle güvence sağlıyoruz. Kesinleşen kararın icrası için icra ve iflas hukuku süreçleri devreye girer.
Şirket Kuruluşunda Doğru Yapıyı Seçmek
Kuruluş aşamasında verilen kararlar, yıllar sonra ortaya çıkacak uyuşmazlıkların çerçevesini belirler. En sık gözden kaçırılan başlıklar:
- Şirket türü — limited ve anonim şirketin sermaye, sorumluluk ve pay devri rejimleri farklıdır; vergi ve ortak sayısı beklentisine göre seçilmelidir
- Esas sözleşmedeki imza ve temsil yetkisi — tek imza mı çift imza mı, hangi işlemlerde sınır var
- Pay devri kısıtları — ortağın payını dilediği kişiye devretmesini engelleyen hükümler
- Genel kurul ve karar yetersayıları — azınlık ortağın kilitlenmesini veya kilitlemesini önleyen düzen
- Ortaklar arası çıkış mekanizması — ayrılmak isteyen ortağın payının nasıl değerleneceği
- Rekabet etmeme yükümlülüğü — ayrılan ortağın aynı işi kurmasına ilişkin sınırlar
Bu başlıkların hissedarlar sözleşmesinde önceden düzenlenmesi, ortaklar arası uyuşmazlıkların büyük kısmını dava konusu olmadan çözer. Aile şirketlerinde ise ortaklık ilişkisi miras hukukuyla kesişir: bir ortağın vefatı halinde payın kimlere ne oranda geçeceği baştan planlanmalıdır.
Ticari Alacaklarda Tahsilat Stratejisi
Ticari alacaklarda hemen dava açmak her zaman doğru refleks değildir. İzlediğimiz sıralama şu: önce cari hesap mutabakatı ile borcun yazılı olarak kabulünü sağlamaya çalışırız — mutabakat, sonraki aşamada en güçlü delildir. Sonuç alınamazsa ihtarname, ardından arabuluculuk, en son dava ve icra.
Çeke dayalı alacaklarda süreç farklıdır ve daha hızlı ilerler. Çekin süresinde ibraz edilmesi ve zamanaşımı sürelerine dikkat edilmesi gerekir; ibraz edilmemiş bir çek, sahibinin elindeki en güçlü aracı kaybetmesine yol açar. Ticari uyuşmazlıklarda hangi yolun ne zaman seçileceğini ele aldığımız ticari uyuşmazlık çözüm stratejileri yazımızı inceleyebilirsiniz.
İhtiyati Haciz ve Tedbir: Davadan Önce Güvence
Ticari alacaklarda en sık yaşanan hayal kırıklığı şudur: dava kazanılır, ancak icraya gidildiğinde borçlunun üzerinde hiçbir mal kalmamıştır. Dava süresi boyunca taşınmazlar devredilmiş, araçlar satılmış, şirket boşaltılmıştır.
Bunun önüne geçmenin yolu, dava veya takipten önce ya da onunla birlikte geçici hukuki koruma talebinde bulunmaktır:
- İhtiyati haciz — para alacaklarında borçlunun mallarına dava sonucu beklenmeden haciz konulması. Özellikle çek ve bonoya dayalı alacaklarda etkili bir araçtır.
- İhtiyati tedbir — bir şeyin devrinin, kullanımının veya değiştirilmesinin yasaklanması. Pay devri uyuşmazlıklarında ve haksız rekabet dosyalarında kullanılır.
- Defter ve kayıtların tespiti — delil kaybını önlemek amacıyla mevcut durumun tespiti.
Bu taleplerin karşılığı olarak mahkeme genellikle teminat yatırılmasını ister; yani kararın haksız çıkması halinde karşı tarafın zararını karşılayacak bir güvence. Teminat maliyeti ile korunan alacak tutarı arasındaki denge, talebin yapılıp yapılmayacağına karar verirken değerlendirdiğimiz ilk unsurdur.
Zamanlaması kritiktir: borçlunun mal kaçırma ihtimali fark edildikten sonra yapılan başvuru genellikle geç kalmış olur. Bu nedenle tahsilat riski taşıyan dosyalarda mal varlığı araştırmasını, ihtar aşamasıyla eş zamanlı başlatıyoruz.
Görüşmeye Getirmeniz Gereken Belgeler
- Şirket ana sözleşmesi ve güncel ticaret sicil gazetesi ilanı
- Uyuşmazlık konusu sözleşme ve ekleri, sipariş/teklif yazışmaları
- Faturalar, irsaliyeler ve cari hesap ekstresi
- Varsa cari hesap mutabakatı, çek/bono asılları
- Taraflar arası e-posta ve mesaj yazışmaları
- Gönderilmiş veya alınmış ihtarnameler
- Ortaklık uyuşmazlığında: genel kurul tutanakları, hazır bulunanlar listesi, pay defteri
Sık Yapılan Hatalar
- Sözleşmeyi karşı tarafın şablonuyla imzalamak. Yetkili mahkeme, uygulanacak hukuk ve cezai şart maddeleri genellikle şablonu hazırlayan tarafın lehine kurulur.
- Uyuşmazlık çözüm maddesini boş bırakmak. Yetkili mahkeme veya tahkim kaydı yoksa dava, karşı tarafın bulunduğu şehirde görülebilir — Tokat'taki bir işletme için bu ciddi bir maliyettir.
- Faturaya itiraz etmemek. Süresinde itiraz edilmeyen fatura, içeriğinin kabul edildiği yönünde karine oluşturur.
- Ortaklıkta hissedarlar sözleşmesi yapmamak. "Biz akrabayız, gerek yok" yaklaşımı, uyuşmazlık çıktığında en pahalı sonucu doğuran tercihtir.
- Mutabakatsız çalışmak. Yıl sonu mutabakatı alınmamış cari hesaplarda alacak miktarı ispatlanamaz hale gelir.
Neden Yozgatlıoğlu Hukuk?
Ticari işlerde hız, hukuki isabet kadar değerlidir: bir ihtarnamenin bir hafta gecikmesi, karşı tarafın mal kaçırmasına yeterli olabilir. Tokat merkezdeki ofisimiz bölgedeki işletmelerin ticari pratiğine aşinadır; tarım ve gıda ticareti, nakliye ve inşaat taahhüt işlerinden doğan uyuşmazlıklar en sık çalıştığımız alanlar arasında.
Sürekli danışmanlık kapsamındaki kurumsal müvekkillerimizde sözleşmeleri imza öncesinde inceliyoruz — bu, uyuşmazlık sonrası dava takibinden hem daha düşük maliyetli hem çok daha etkili bir çalışma biçimi. Ayrıntı için hukuki danışmanlık hizmetimize bakabilirsiniz.
Şirketinizin bir uyuşmazlığı varsa veya imzalamak üzere olduğunuz bir sözleşmeyi incelettirmek istiyorsanız bizimle iletişime geçin.
